Taxonomy applied #2Station Ommen

Joseph Kosuth maakte een kunstwerk voor de voormalige wachtruimte van station Ommen. Het werk kunstbeslaat de gehele lengte van de muur. In witte schreefletters op zwart behangpapier zijn de namen van belangrijke klassieke, oosterse, oude en moderne filosofen gedrukt: we zien onder meer de namen van Catharina van Siena, Habermas, Hobbes, Marx, Aristoteles, Simone de Beauvoir, Susan Sontag en Sigmund Freud. Sommige namen zijn onderstreept.
Het werk paste goed bij de sobere inrichting van de wachtruimte. De zwarte banken langs de muur en de standaard witte klok in het midden van de wand, leken haast  onderdeel uit te maken van het kunstwerk. Sinds enkele jaren heeft de wachtruimte zijn oorsponkelijke functie verloren.

Kosuths werk gaat over betekenissystemen. Taal, de betekenis ervan en het idee achter het kunstwerk zijn voor Kosuth van primair belang. Behalve de taal betrek hij ook andere betekenissystemen in zijn werk, zoals die van de sociologie, politiek en psychologie. Hij is daarbij schatplichtig aan grote denkers en filosofen. Met dit werk benoemt hij denkers die volgens hem een grote rol in de wereld-geschiedenis hebben gespeeld. De titel Taxonomy applied #2 suggereert daarbij een classificatie volgens wetenschappelijke principes.

Het kunstwerk maakt deel uit van het omvangrijke kunstprogramma Kunstlijn.

De Amerikaanse kunstenaar Joseph Kosuth (1945) werkt afwisselend in Rome en New York. Hij werd opgeleid als schilder, maar richtte zich sinds 1965 op de conceptuele kunst. Wereldwijd is hij een van de belangrijke pioniers en vertegenwoordigers van deze stroming. Zijn opleiding genoot hij aan de Toledo School of Design, het Art Institute in Cleveland en de School of Visual Arts in New York. Kosuth maakte ook het kunstwerk Play of advice dat hangt in de stationshal van Eindhoven. Kosuths werk is vijfmaal ingezonden voor de prestigieuze tentoonstelling Documenta in Kassel en viermaal voor de Venetiaanse Biënnale. 

Kunstlijn, kunstwegen

In 1989 startte NS, die dat jaar het 150-jarig bestaan van het Nederlandse spoor vierde, een samenwerkingsverband met de Stichting Beeldenroute Overijssel en de Tentoonstellingsdienst Overijssel. Er werd een kunstroute ingericht met kunstwerken op en rond stations langs de spoorlijn Zwolle-Emmen. Aanvankelijk kreeg het initiatief de naam Kunstlijn. Het project werd aangekondigd als ‘het meest langgerekte openlucht-kunstmuseum’. De kunst die in en rond de elf stations tussen Zwolle en Emmen werd gerealiseerd diende onder meer het kunsttoerisme per trein te bevorderen. 

Bij station Ommen zijn nog twee kunstwerken gerealiseerd: Mobiles van Alwie Oude Aarninkhof en Huis van Reizen van Rien Monshouwer. Rondom de stations Zwolle, Dalfsen, Mariënberg, Harden-berg en Gramsbergen zijn kunstwerken te vinden van David Kessler, Jan van Munster, Bas Maters, Gerard Merz, Lawrence Weiner, Nan Hoover, Tine van de Weyer en Braco Dimitrijević.

In 2000 werd Kunstlijn voortgezet in het project Kunstwegen. Kunstwegen strekt zich uit van Zwolle tot Nordhorn, Duitsland. Stichting Kunstwegen sloot een Europees samenwerkingsverband met Duitse overheden en culturele instellingen. Inmiddels maken aan Nederlandse zijde ruim 75 kunstwerken onderdeel uit van de 132 kilometer lange route. Nog altijd wordt de route uitgebreid met nieuwe aan-winsten en initiatieven. In Gramsbergen is een informatiecentrum gevestigd.

 

Bronnen

www.kunstwegen.nl
www.alwiekunst.nl
Meutgeert, ‘Beelden vanuit de trein’, Leidsch Dagblad, 22 juni 1989.
De Volkskrant, 21 juni 1989.
D. Pieters, ‘Kunsttoerist dwalend langs het spoor. Manifestatie: Kunstlijn Zwolle-Emmen‘, NRC, 5 juli 1991.
www.dhaps.org
www.stroom.nl