Station Boxmeer

Station Boxmeer is onderdeel van De Collectie. Op basis van de afspraken tussen NS en ProRail is op dit station een cultuurhistorische waardestelling van toepassing. Lees onderstaand de algemene omschrijving van het station uit de publicatie De Collectie van 2008.

In de negentiende eeuw kreeg het Nederlandse spoorwegennet in grote lijnen zijn vorm. De Staatsspoorwegen legde vele verbindingen aan. Voor de stations werd gebruikgemaakt van standaardtypen, onderverdeeld in de klassen één tot en met vijf. In de jaren zestig maakte K.H. van Brederode hiervoor een reeks ontwerpen, die overal in Nederland werd toegepast. Tijdens de volgende investeringsronde, in de jaren tachtig van die eeuw, was M.A. van Wadenoyen verantwoordelijk voor de stations op de nieuwe lijnen. Deze architect had na zijn studie eerst enige jaren bij de Dienst Gemeentewerken van de gemeente Rotterdam gewerkt, voordat hij in 1870 overstapte naar de Staatsspoorwegen. Aanvankelijk bleef hij actief in Rotterdam, waar hij meewerkte aan de spoorlijn naar het zuiden. Later verhuisde hij naar het rayon Arnhem, waar hij verantwoordelijk werd voor de stations aan drie spoorlijnen (Amersfoort-Nijmegen, Arnhem-Nijmegen, Nijmegen-Venlo). Zijn loopbaan beëindigde hij bij de Rijksgebouwendienst.

De stations van Van Wadenoyen zijn duidelijk anders dan die van zijn voorganger Van Brederode. Hij had een voorkeur voor asymmetrische gebouwen met rijke architectonische details als torentjes, siermetselwerk en geornamenteerde dakranden. Langs de spoorlijn Nijmegen-Venlo paste Van Wadenoyen het stationstype toe dat hij voor het eerst in Hemmen-Dodewaard had gebruikt. Dit type, dat in het totaal zeventien keer in Nederland werd gerealiseerd, bestond uit een hoog middendeel met op de verdieping een woning voor de spoorbeambte en aan weerszijden vleugels van ongelijke lengte. De gevels waren van rode baksteen en het hoge deel van de voorgevel had oorspronkelijk een trapgevel.

De meeste stations van Van Wadenoyen zijn inmiddels gesloopt. Op de lijn Nijmegen-Venlo bleven de stations Boxmeer, Cuijk en het al in 1940 gesloten station Meerlo-Tienray bewaard, mede dankzij protesten van de dorpelingen tegen sloop. In de loop der tijd hebben deze stations wel veranderingen ondergaan. Rond 1900 waren de trapgevels al verdwenen en na de Tweede Wereldoorlog werden de gevels bepleisterd. Ondanks de wijzigingen is het station Boxmeer het best bewaard gebleven station van Van Wadenoyen. Een replica is in Huis Ten Bosch in Nagasaki te bewonderen. De architecten maakten een vrije interpretatie van het station, maar brachten wel de oorspronkelijke trapgevel terug. Voor de Japanse dagjesmensen die met de trein naar dit themapark reizen, vormt de kopie van station Boxmeer de eerste kennismaking met Nederland.