StapsteenStation 's-Hertogenbosch

Het station van ’s-Hertogenbosch speelt een cruciale rol bij de carnavalsviering in de stad. Traditiegetrouw komt de vorst van het carnaval in Den Bosch niet uit de stad zelf. Hij arriveert jaarlijks per trein op station ’s-Hertogenbosch. Dat gebeurt op de zondag voor carnaval om 11:11 uur. Diverse kunstwerken op en nabij het station refereren hieraan. 

Ieder jaar komt prins Amadeiro per trein aan op perron 1A. Vanaf het station, dat voor de gelegenheid is omgedoopt in Oeteldonk Centroal, begint zijn feestelijke tocht naar het stadhuis. In 2000, het moment waarop deze traditie 100 jaar bestond, is in het plaveisel een zogenoemde stapsteen gelegd. Op de bronzen tegel zijn de contouren van een peer gegraveerd. Rondom staat het opschrift: “Gedraoge over ijzere wege gespoed in n gezwinde pas welkom hier preins amadeiro in ons waotervrij moeras.” Sinds 1883 draagt de Bossche carnavalsvorst de naam ‘Amadeiro’, mogelijke een anagram van het Brabantse woord ‘omdraaie’. Voluit heet hij: Prins Amadeiro Ricosto di Carnavallo, Ridder van het Reksam, Heer en Meester van Oeteldonk en deszelfs omliggende watervrije moerassen en zandwoestijnen enz, enz, enz. Zijn bijnaam is ‘D’n peer’. Dit verklaart het opschrift en de afbeelding op de stapsteen.

De verwijzing in de tekst op de stapsteen naar de moerasgrond waarop het stationscomplex is gebouwd, is authentiek. Bij de bouw van het station kon vanwege de moerasachtige grond geen reizigerstunnel worden aangelegd. Daarom werd voor een brug gekozen met trappen die leiden naar de lagerliggende perrons.

De stapsteen is aangeboden door de Spoorweg Sport- en Ontspannings Vereniging ’s-Hertogenbosch (SSOVH). Hij is gemaakt door leden van Crejajum: een collectief van professionele en hobbymatige kunstenaars die kunst maakt voor de carnavalsviering. De huidige stapsteen is niet de eerste op deze plaats. De vorige stapsteen bevatte een afbeelding met kronkelende spoorrails en een gevleugeld wiel.

Op de gevel van station ’s Hertogenbosch is de meest legendarische carnavalsvorst vereeuwigd: een klein bronzen beeldje van Jo Uiterwaal herinnert aan prins Amadeiro XVI. Uiterwaal maakte daarnaast een chamotte personificatie van Carnaval voor het station. Het thema komt indirect terug in het gevelkunstwerk Bagagewals van Titia Ex. 

 

Bronnen

www.vanderkrogt.net, geraadpleegd op 10 april 2018.
www.bossche-encyclopedie.nl, geraadpleegd op 10 april 2018.
De Tijd De Maasbode, 13 november 1961.
www.bastionoranje.nl, geraadpleegd op 10 april 2018.