ontwerp op stations en in de stationsomgeving, dat is waar Bureau Spoorbouwmeester voor staat. Veel elementen uit Spoorbeeld - het vormgevingsbeleid van de spoorsector – dragen daarom ook bij aan een en toekomstgericht ontwerp. Bureau Spoorbouwmeester adviseert en inspireert in projecten en wil samen met NS en ProRail stations en sporen en de omgeving daarvan verduurzamen en toekomstbestendig maken.
Duurzaamheid: een ruimtelijke opgave
ProRail wil in 2030 alle elektriciteit die nodig zij hebben zelf opwekken en heeft bijvoorbeeld als ambitie het grootste zonnedak van Nederland te realiseren, met zonnepanelen op alle (geschikte) stationsdaken en overkappingen. Maar ook langs de baan of emplacementen wordt gezocht naar manieren om op een duurzame manier energie op te wekken. De energietransitie die nu in gang gezet is, is niet alleen een technische opgave maar ook een ruimtelijke; dit heeft grote impact op het ruimtelijk domein. Bureau Spoorbouwmeester houdt een pleidooi voor zorgvuldige en structurele oplossingen voor de inpassing en vormgeving van de nieuwe energie-installaties op of langs de en in de stationsomgeving. Met de juiste middelen en voorzieningen én zorgvuldig ontworpen en ingepast kan op een duurzame manier energie opgewekt worden; met verstandig vormgevingsbeleid kan Spoorbeeld hier een structurele toekomstbestendige bijdrage aan leveren.
Goed kijken
Er is ook een meetinstrument ontwikkeld: de Stationsscan Duurzaamheid. De scan is te vergelijken met een thermometer die laat zien hoe een station of stationsontwerp is. Bureau Spoorbouwmeester adviseert de scan vooral ook te gebruiken als 'ontwerptool', een handig hulpmiddel voor het maken van een ontwerp voor nieuw- en verbouwopgaven op stations. En kijk goed wat er al is: in Nederland mogen we trots zijn op de rijke historie van het spoor; is ons drukbevolkte land is het intensief gebruikte spoornetwerk tegelijkertijd een heel essentieel leefgebied en belangrijke corridor voor plant en dier. Daar mogen we best trots op zijn; laten we dat koesteren. Heel veel stations zijn prachtig en waardevol, maar staan (gedeeltelijk) leeg. Als we daar een nieuwe invulling kunnen geven, bijvoorbeeld voor de stad of het dorp dan kunnen we met dit historische gebouw weer een duurzame bijdrage leveren aan de toekomst. ProRail en NS maakten samen met Bureau Spoorbouwmeester waardestellende onderzoeken om deze onschatbare waarde zichtbaar te maken; daarmee houden wij een pleidooi voor gebruik van deze mooie gebouwen.
Dus…Lekker bezig?
Om op deze Dag van de Duurzaamheid in de termen van Urgenda de vraag te stellen zijn we ‘lekker bezig’. “Ja, volgens mij wel", aldus Spoorbouwmeester Bert Dirrix. “De trein is nog steeds een prettige en ‘groene’ manier van reizen. Als we in staat zijn om de stations en het netwerk nog beter te gebruiken, nog zuiniger om te gaan met energie en materialen en ons blijvend bewust zijn van de enorme waarde van de natuur en onze gebouwen, kunnen we als spoorwereld een nog betere bijdrage leveren aan de duurzaamheid van Nederland.”
