Herinnering bombardementStation Leiden Centraal

Op de voorste pijlers van de fietsenstalling onder station Leiden is een kunstwerk van Maarten van Maanen aangebracht. Het werk is onderdeel van de herinrichting van het stationsgebied in 2008, door de gemeente Leiden, NS, ProRail en het LUMC. Drie kunstenaars kregen de vraag een ontwerp te maken. Van Maanens voorstel werd uitgevoerd. Het werk bestaat uit tekeningen in zwart-wit van geïsoleerde mensfiguren met geïndividualiseerde trekken. De oorspronkelijke tekeningen zijn overgebracht op vier emaillen panelen.

Het kunstwerk herdenkt de mensen die omkwamen tijdens de bombardementen die Leiden in de Tweede Wereldoorlog troffen. Op drie panelen staat een persoon groot op de voorgrond. Op de achtergrond staan meer figuren die steeds kleiner zijn afgebeeld. Achteraan vormen ze een menigte. Bij ieder mensfiguur is een opschrift vermeld waaronder ‘de koukleum’, ‘de conducteur’ en ‘de doodgraver’. Op een vierde paneel is alleen een verkleed jongetje afgebeeld: ‘de dromer’. Het jongetje draagt een masker en een cape van een superheld.

Van Maanen liet zich inspireren door persoonlijke herinneringen aan de bombardementen en verhalen van ooggetuigen en nabestaanden. De mensen die hij afbeeldde, zijn alledaags. De opschriften die hij bij de figuren plaatste, maakt ze tot universele karakters. Hiermee verbeeldt hij de geschiedenis van de bombardementen als een optelsom van verschillende persoonlijke belevingen.

Op 10 en 11 december 1944 wilde de Britse luchtmacht een opslagplaats vernietigen die bij het spoor lag. Hier lagen V2-raketten opgeslagen: klaar voor vervoer over het spoor. De Britse bommen kwamen alleen terecht op een naburige woonwijk. Naar schatting 55 personen kwamen om het leven. Honderden gezinnen raakten dakloos.

Maarten van Maanen

Maarten van Maanen (1975) studeerde Audiovisuele vormgeving aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam en Typografie aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Hij werkt als ontwerper in Leiden. Hij ontwierp verschillende lettertypes: Zinc in 2002 en Der Mond in 2018. In 2016 maakte hij het logo van de Noordenaars: een platform voor presentatie-instellingen in Noord-Nederland.

Bronnen