HanenStation Groningen

De stationshal en de buitengevels van station Groningen zijn rijk gedecoreerd. Diverse kunstwerken maken onderdeel uit van de architectuur van architect Izak Gosschalk (1838 – 1907). De bouwsculpturen zijn speciaal ontworpen en vervaardigd voor dit station. Het is niet bekend wie de sculpturen heeft gemaakt.

Twee hanen

In de westgevel, op de kop van het stationsgebouw, bevinden zich twee deuren die oorspronkelijk toegang boden tot de woningen van de stationschef en de sous-chef. In de boogtrommels boven deze deuren zijn reliëfs aangebracht. Beide reliëfs verbeelden hanen. De haan op het linkerreliëf kraait. Zijn kop is naar rechts gewend. De haan op het rechterreliëf draait naar links. De omgeving waarin de hanen zijn afgebeeld lijkt op een boerenerf, met bloemen, gewassen en eenvoudige bebouwing. 

De haan maakt onderdeel uit van de vroege spoorsymboliek. Hij komt ook terug in de latere stationsgebouwen van Amersfoort (1901) en Haarlem (1908). De haan staat bekend als de aankondiger van de nieuwe dag. Hij staat symbool voor waakzaamheid en punctualiteit: kernwaarden van het spoor. De haan is bovendien de aankondiger van de nieuwe dag die in overdrachtelijke zin aanbreekt: met de komst van stoomkracht en het spoor, brak de moderne industriële tijd aan. Tot slot is de haan een van de attributen van Mercurius: de Romeinse god van de handel en de reiziger.

 

Bronnen

Tak Architecten, Cultuurhistorische waardestelling station Groningen, 2013.
W. van Leeuwen en H. Romers, Een spoor van verbeelding. 150 jaar monumentale kunst en decoratie aan Nederlandse stationsgebouwen, 1988, pp. 28-34, 36-37, 101-105.
H. Romers, De spoorwegarchitectuur in Nederland 1841-1938, 1981.
De Sluitsteen jaarboek, 14 (1998), pp. 22-40.