Ellips of lightStation Amersfoort

historische foto

De entreegevel van station Amersfoort bevat een prominent geplaatst, ovaal en abstract glasappliqué. Midden in het kleurrijke vlak bevindt zich de stationsklok. Het is een kunstwerk van Joost van Santen getiteld Ellips of light. Dankzij de ligging op het zuiden, zorgt het op een zonnige dag voor kleurvlakken in de stationshal. Op de vloer zijn dan rode, roze, blauwe en groene vormen te zien. Ook de structuur van het mondgeblazen glas is zichtbaar in de projectie. De vormen en de plaats van de projectie verandert al naar gelang het uur van de dag en het seizoen. Bij een lage zon reikt de projectie tot ver in de hal. Niet het raam, maar juist de bewegende projectie is volgens de kunstenaar de essentie van het werk.

Het kunstwerk maakt onlosmakelijk onderdeel uit van het ontwerp van de stationshal en de voorgevel. Dit is het resultaat van een nauwe samenwerking tussen Van Santen en Jan van Belkum: de architect van dit stationsgebouw. Het glaskunstwerk vormt een baken op de route naar de entreepartij van het station. Atelier 70, met wie Van Santen eveneens nauw samenwerkte, verzorgde de uitvoering van het raam. Van Santen koos het glas en zag toe op het snijden en verlijmen. Het appliqué is door een glasbedrijf verwerkt in gelamineerd dubbelglas. Hierdoor heeft het appliqué geen dikteverschillen en beschikt het aan beide zijden over een glad oppervlak.
Oorspronkelijk was de stationshal een grote open ruimte. Tegenwoordig staan er kaartautomaten, OV-chippoortjes, informatieborden en meubilair. Zij absorberen de kleuren en beïnvloeden het beeld van de projectie.

Joost van Santen

Joost van Santen (1929) volgde zijn opleiding aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs (de latere Gerrit Rietveld Academie) en aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Hij maakt lichtobjecten, sculpturen en vlakglaskunst. Van Santen beschouwt licht als het belangrijkste onderwerp van zijn kunst. Hij wordt geïnspireerd door het Hollandse licht dat door de weerkaatsing van waterdamp in de lucht honderden kleurschakeringen kent. Van Belkum en Van Santen werkten eerder samen bij de realisatie van station Hilversum in 1992. Van Santens bekendste werk is het Amsterdamse herdenkingsmonument 'Vrouwen van Ravensbrück' (1975).

Bronnen

A. den Boer en J. Klink, Glaskunst in Nederlandse stations, Spoorbeeld, 2014, pp. 23-24 en 37.
www.home.wxs.nl/~jvansant, geraadpleegd  op 1 november 2018.