Wegvloeien (met of zonder)Station Mariënberg

Aan de noord-oostgevel van het historische stationsgebouw van Mariënberg hangt een bord van kunststof. Het draagt een opschrift: 'WEGVLOEIEN/(MET OF ZONDER)'. De tekst is in witte hoofdletters op een grijze achtergrond afgedrukt. De twee regels worden gescheiden door een dunne rode lijn. De aanhalingstekens rond ‘MET OF ZONDER’ zijn lichtblauw gekleurd. Het bord is schuin op de zijgevel van het stationsgebouw bevestigd, precies tussen de speklagen van het metselwerk. Hierdoor doet het denken aan de andreaskruisen die bij overwegen staan om kruisend verkeer te waarschuwen voor het spoor. 

De raadselachtige tekst is van de Amerikaanse kunstenaar Lawrence Weiner. Het verwijst naar de indrukken die treinreizigers opdoen van de omgeving. Rijdend in de trein neemt de reiziger beelden in zich op. Sommige worden herinneringen, andere vloeien snel weer weg. Het werk benadrukt het vluchtige en het dynamische van het reizen per trein. Sommige reizigers zullen het kunstwerk in zich opnemen en de tekst overdenken. Anderen zullen het slechts registreren of er zelfs geheel aan voorbij lopen. 

Het kunstwerk maakt deel uit van het omvangrijke kunstprogramma Kunstlijn.

Lawrence Weiner (1942) wordt beschouwd als een belangrijke conceptuele kunstenaar. Hij is autodidact. Sinds 1969 werkt hij uitsluitend met taal en niet tastbare voorwerpen. De tekst, de typografie en de wijze waarop woorden en eventueel symbolen zijn gegroepeerd, vormen de kern van zijn werk. Weiners werk is tentoongesteld in tal van musea. In Nederland onder andere in het Stedelijk Museum, Amsterdam in 1988/89 en in Sonsbeek, Arnhem in 1993.

Kunstlijn, Kunstwegen

In 1989 startte NS, die dat jaar het 150-jarig bestaan van het Nederlandse spoor vierde, een samenwerkingsverband met de Stichting Beeldenroute Overijssel en de Tentoonstellingsdienst Overijssel. Er werd een kunstroute ingericht met kunstwerken op en rond stations langs de spoorlijn Zwolle-Emmen. Aanvankelijk kreeg het initiatief de naam Kunstlijn. Het project werd aangekondigd als ‘het meest langgerekte openlucht-kunstmuseum’. De kunst die in en rond de elf stations tussen Zwolle en Emmen werd gerealiseerd diende onder meer het kunsttoerisme per trein te bevorderen. 

Rondom de stations Zwolle, Dalfsen, Ommen, Hardenberg en Gramsbergen zijn ook kunstwerken te vinden van David Kessler, Jan van Munster, Bas Maters, Gerard Merz, Alwie Oude_Aarninkhof, Joseph Kosuth, Rien Monshouwer, Nan Hoover, Tine van de Weyer en Braco Dimitrijević.

In 2000 werd Kunstlijn voortgezet in het project Kunstwegen. Kunstwegen strekt zich uit van Zwolle tot Nordhorn, Duitsland. Stichting Kunstwegen sloot een Europees samenwerkingsverband met Duitse overheden en culturele instellingen. Inmiddels maken aan Nederlandse zijde ruim 75 kunstwerken onderdeel uit van de 132 kilometer lange route. Nog altijd wordt de route uitgebreid met nieuwe aanwinsten en initiatieven. In Gramsbergen is een informatiecentrum gevestigd. 

 

Bronnen

www.kunstwegen.nl 
C. Blotkamp en C. van Winkel, Conceptuele kunst in Nederland en België 1965-1975. Kunstenaars, verzamelaars, galeries, documenten, tentoonstellingen, gebeurtenissen, 2002.
H. Meutgeert, ‘Beelden vanuit de trein’, Leidsch Dagblad, 22 juni 1989.
De Volkskrant, 21 juni 1989.
D. Pieters, ‘Kunsttoerist dwalend langs het spoor. Manifestatie: Kunstlijn Zwolle-Emmen‘, NRC, 5 juli 1991.