Twee herdenkingsramenStation Amersfoort

150 jaar spoor Amersfoort

In 2013 vierde Amersfoort dat de stad 150 jaar eerder aangesloten werd op het Nederlandse spoorwegennet. Als onderdeel van de viering werd in opdracht van NS winkels een glas-in-loodraam geplaatst. Het bevindt zich aan de oostzijde van de reizigerstraverse. De maker van het raam is glaskunstenaar Ko Ravenhorst. Ravenhorst is tevens eigenaar van glasatelier De Witte Raaf. Het atelier is gevestigd in de voormalige Wagenwerkplaats, gelegen op een steenworp afstand van station Amersfoort.
Op het raam zijn zes taferelen uit de historie van het reizen per trein afgebeeld. Alle hebben een relatie met Amersfoort. Rechtsboven is de historische Koppelpoort afgebeeld. Rechtsonder het eerste station van Amersfoort. Dit station van de Nederlandsche Centraal-Spoorweg-Maatschappij (NCS) lag op een andere plek. Het deed dienst van 1863 tot 1904 en is tegenwoordig in gebruik als horecagelegenheid. Linksboven zien we het huidige, uit 1997 stammende, stationsgebouw. Middenonder staat een oude stoomtrein. Middenboven lijkt een modern treinstel onder de Koppelpoort door te rijden. Linksonder lopen een conducteur en een reizigster met een rolkoffer.
Bij het raam hangt een bordje met het opschrift: “150 jaar Spoor Amersfoort. Dit glas in lood paneel weerspiegelt de ontwikkeling van 150 jaar Spoor Amersfoort, van 1863 tot 2013. Het paneel is gemaakt door glas in loodatelier De Witte Raaf in opdracht van NS Stations.”

175 jaar spoor in Nederland

In de volledig beglaasde zuidgevel van de stationshal bevindt zich nog een herinneringsraam. Het hangt op ooghoogte tegen de gevel. Dit raam werd in 2014 gemaakt ter gelegenheid van 175 jaar spoor in Nederland. Het glas-in-loodraam toont een landschap met landerijen, bossen en rivieren.
De voorstelling bevat veel spoorgerelateerde onderwerpen: spoorstaven, een trein, een station, spoorbomen, een rood en een groen sein en twee figuren in een NS-uniform. Verder zijn een windmolen en veertien mensfiguren afgebeeld. Eén reiziger maakt gebruik van een rolstoel.
Bij het raam hangt een bordje met een uitgebreide toelichting: “175 jaar spoor in Nederland. Op 20 september 1839 reed de eerste trein door Nederland. De gezamenlijke spoorsector vierde in oktober 2014 uitbundig het 15 jaar spoor-jubileum met de SpoorParade […]. Dit glas-in-loodraam is een herinnering aan de mijlpaal ‘175 jaar spoor in Nederland’. Op 19 december 2014 is dit kunstwerk onthuld door burgemeester Lucas Bolsius van Amersfoort. Op dit paneel staan de reizigers en de medewerkers centraal. Zij zijn al 175 jaar met elkaar verbonden. U ziet de ontwikkeling van het spoor en de trein: van stoom naar stroom, op weg naar 100% schone duurzame energie in 2018. […].”

 

Het raam werd ontworpen en vervaardigd door Sandra Albarda van glasatelier De Witte Raaf. Het atelier is gevestigd in de voormalige Wagenwerkplaats vlak achter het station. Tijdens de viering van 175 jaar spoor in Nederland bood de Wagenwerkplaats plaats aan diverse activiteiten. Bezoekers van de manifestatie konden hier onder andere getuige zijn van het maakproces van het raam. Sandra Albarda studeerde aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Ze maakt ook een serie van vier ramen in de Marcuskerk in Leusden.

Bronnen

Gesprekken met de kunstenaars: Ko Ravenhorst en Sandra Albarda.