Station Heemstede-Aerdenhout

Station Heemstede-Aerdenhout  is onderdeel van De Collectie. Op basis van de afspraken tussen NS en ProRail is op dit station een cultuurhistorische waardestelling van toepassing. Lees onderstaand de algemene omschrijving van het station uit de publicatie De Collectie van 2008.

Station Heemstede-Aerdenhout bedient twee afzonderlijke dorpen. Oorspronkelijk bestond het station uit twee aparte gebouwen aan weerszijden van het spoor, die elk een van de dorpen ontsloten. Deze werden in 1958 vervangen door een nieuw station naar ontwerp van stationsarchitect K. van der Gaast. Aanleiding voor vervanging was de complexe situatie die in de jaren vijftig was ontstaan door de kruising van de spoorbaan en een grote weg. Door de spoorbaan te verhogen, werd het probleem opgelost en kon het wegverkeer voortaan ongehinderd doorrijden. Het ontwerp voor het station van Heemstede-Aerdenhout kwam hoofdzakelijk voort uit deze nieuwe stedenbouwkundige situatie.

De oplossing voor het ontstane hoogteverschil tussen straat en spoor vond Van der Gaast in het ontwerp van een van de allereerste viaductstations. De belangrijkste voorzieningen zoals de ontvangsthal, de kaartverkoop, de kaartcontrole en een cafetaria werden onder de spoorbaan geschoven. De overdekte perrons waren toegankelijk vanuit de ontvangsthal. Twee tegenover elkaar gelegen trappenhuizen leidden enerzijds naar het perron richting Haarlem, anderzijds naar het perron richting Leiden. Zowel de trappenhuizen als de wachtkamers waren aan weerszijden van de sporen ondergebracht in twee rechthoekige volumes, die als het ware half in het viaduct werden geschoven. Deze uitstekende volumes, gedecoreerd met tegelstrips met opvallende witte noppen, bepalen met name de architectonische uitstraling van het gebouw en geven het, ondanks het feit dat het grootste deel van het station onder de spoorbaan verstopt ligt, toch enige vorm van monumentaliteit. Het viaductstation kreeg zowel aan de oost- als aan de westzijde een identieke behandeling. Het geheel vormt een strakke, evenwichtige compositie: vanaf de straatzijde gezien de dozen in het midden en aan beide zijden hierop aansluitend de perrons met hun transparante windschermen en luifels. Helaas is door de toevoeging van extra volumes voor commerciële doeleinden en de plaatsing van transparant blauwe liftschachten aan weerszijden van het gebouw de soberheid en eenvoud van het oorspronkelijke ontwerp enigszins tenietgedaan, maar gelukkig niet onherroepelijk.