ReizigersStation Tilburg

Rond de voormalige hoofdingang van Station Tilburg bevinden zich negen kleurrijke glasmozaïeken. Het geheel verbeeldt tientallen jachtige reizigers die zich in en uit het stationsgebouw spoeden. Hun bovenlijven hellen sterk naar de richting waarin ze lopen. Ze houden koffers en aktetassen in hun handen. Een aantal mannelijke figuren draagt hoeden en petten. Vrouwelijke figuren hebben knotjes en staartjes in hun haar.
Het werk is dynamisch van aard. Bijna alle reizigers kijken naar de richting waarin ze lopen. Slechts één gezicht is en face afgebeeld. De kleuren zijn overwegend blauw, oker, purper en turkoois. De contouren van de reizigers zijn in zwarte lijnen weergegeven. Veel gezichten bevatten rode stukjes glas. De diagonale lijnen die zo kenmerkend zijn voor de architectuur van het station worden in het kunstwerk voortgezet. Ruitvormige stukjes glas weerspiegelen de vormen van het dak en de gevel. De diagonalen versterken het gevoel van snelheid.

De mozaïeken bevinden zich op de buiten- en binnenwanden aan weerszijden van de entree: vier in het interieur en vijf in de buitenlucht. Samen vormen de mozaïeken een doorlopende voorstelling die alleen onderbroken wordt door de deur- en wandstijlen. De glanzende eigenschappen van een glasmozaïek harmoniëren goed met de transparantie van het gebouw en de glimmende materialen waaruit het opgetrokken is.

Tijdens de bouw van het station in Tilburg, in opdracht van NS, bezocht architect Koen van der Gaast een expositie in het Brabants Centrum voor de Kunsten, direct tegenover het station. Daar was werk van Piet Buys tentoongesteld. Van der Gaast besloot dat de entree door deze Bredase kunstenaar voorzien moest worden van glasmozaïeken. Het werk heeft een eigen positie in het gebouw. Dit is het gevolg van de vrijheid die Buys kreeg bij het ontwerp.

Thematisch zien we ‘de reiziger’ op meer (wederopbouw-)stations terug: Eindhoven, Venlo en Zutphen. Voor station Zutphen maakte beeldhouwer Ben Guntenaar reliëfs met reizigers. Ook hier loopt het kunstwerk aan weerszijden van de deuren door van binnen naar buiten.

Piet Buys

Petrus Mattheus (Piet) Buys (1927)  was een van de eerste afstudeerders van de Kunstacademie Sint Joost van Breda. Daar studeerde hij toegepaste kunst. Buys maakte veel monumentaal werk, veelal figuratieve kunst in glas en email. Daarnaast was hij docent aan de Kunstacademie in Utrecht.

Bronnen

P. Meurs, W. Vanstiphout e.a., De collectie bijzondere stationsgebouwen in Nederland, 2009, p. 128.
A. den Boer en J. Klink, Glaskunst in Nederlandse stations, 2014, pp. 60-61.
W. van Leeuwen en H. Romers, Een spoor van verbeelding. 150 jaar monumentale kunst en decoratie aan Nederlandse stationsgebouwen, 1988, pp. 65-66, 126.
Cultuurhistorische waardestelling station Tilburg, Crimson, 2015.