Nijverheid van EindhovenStation Eindhoven

Pal ten westen van station Eindhoven ligt de Vestdijktunnel. De tunnel werd gelijktijdig met het hoogspoor in Eindhoven aangelegd. Bovenop de tunnel staan langs het spoor zes beelden naar ontwerp van Joop Hekman. Het zijn personificaties van de Eindhovense industrie. Aan de zuidzijde staan van links naar rechts de personificaties van Het Verkeer, Het Jonge Bloeiende Eindhoven en De Handel. Zij worden respectievelijk uitgebeeld door een vrouw met een wiel, een moeder met twee kinderen en Mercurius met zijn gevleugelde helm en slangenstaf.
Aan de noordzijde van de tunnel staan van links naar rechts Het Geluid, De Tabak en De Textiel. Zij worden voorgesteld door een vrouw met een schelp aan haar oor, een man gekleed in een lendendoek, staand naast een tabaksplant en een vrouw met een lap textiel in haar hand.

Oorspronkelijk stonden op twee spoorviaducten ten westen van station Eindhoven in totaal acht beelden van Hekman. Ze werden geplaatst tussen 1950 en 1953 en waren een geschenk van de Nederlandse Spoorwegen aan de stad Eindhoven. In 1991 zijn de beelden overgebracht naar het Nederlands Spoorwegmuseum in Utrecht. In 1997 maakte Toon Grassens polyester replica van zes van de acht beelden. Deze beelden zijn geplaatst op de Vestdijktunnel. Twee beelden zijn niet teruggeplaatst: Het Moderne Industriële Eindhoven en Het Licht. Mogelijk zijn deze beelden verloren gegaan. Het Licht was gepersonifieerd door een man met bliksemschichten in zijn hand.

In de Tweede Wereldoorlog werd het centrum van Eindhoven zwaar getroffen. Grote delen van de stad werden in de jaren vijftig van de vorige eeuw opnieuw ingericht. Om meer ruimte te geven aan de industrie en de ontwikkeling van de stad, werd het station niet op de oude plek herbouwd maar meer noordelijk. Ook werden spoor en station verhoogd om meer ruimte te geven aan het autoverkeer. Zeven spoorviaducten vervingen de gelijkvloerse kruisingen die voorheen voor veel opstoppingen hadden gezorgd. Binnen deze context spreekt uit de beeldengroep een groot (naoorlogs) optimisme over de toekomst die Eindhoven tegemoet zou gaan dankzij de Eindhovense tabaks- en textielindustrie, de radioproductie van Philips en het autoverkeer dat met de aanleg van het hoogspoor voortaan vrij baan had.

Joop Hekman

Johan Christiaan (Joop) Hekman (1921-2013) was beeldhouwer. Hij volgde zijn eerste beeldhouwlessen bij zijn oom Willem van Kuilenburg. Ook kreeg hij les van de graficus Willem van Leusden en de medailleur Johannes Cornelis Wienecke. Hij vervolgde zijn opleiding beeldhouwen en edelsmederij aan de Academie Kunstoefening in Arnhem. Hekman woonde en werkte in Utrecht. In die stad zijn verschillende werken van hem te vinden. Zo maakte hij het beeld met de fontein voor de Stadsschouwburg in Utrecht: Feest der muzen (1959). Ook maakte hij de beeldengroep voor het stadhuis van Enschedé (1984) dat door de inwoners Het ei van Ko wordt genoemd.  In 1991 stopte Hekman plotseling met beeldhouwen. Het werk dat hij onderhanden had, vernietigde hij.

Bronnen

www.indebuurt.nl, geraadpleegd op 3 april 2018.
www.railtrash.net, geraadpleegd op 3 april 2018.
www.wikiwand.com, geraadpleegd op 29 augustus 2018.
'Feestelijke ingebruikneming van de nieuwe spoorbaan', www.vpro.openbeelden.nl
Crimson, Cultuurhistorische waardestelling station Eindhoven, 2010.