Klok met wapensStation Roosendaal

Als onderdeel van de renovatie van station Roosendaal maakte architect Sybold van Ravesteyn een klok voor de stationshal. De klok heeft een houten omlijsting met geornamenteerde contouren. Ze ‘echoën’ de geschilderde ornamenten die fungeren als uur-aanduiding op de wijzerplaat. Boven het uurwerk prijken vier provinciewapens. Van links naar rechts zien we de wapens van Noord-Brabant, Zeeland, Holland en Utrecht. Daarbij is het goed te weten dat het wapen van Holland tot 1907 door zowel de provincie Noord- als Zuid-Holland gebruikt. Boven de klok hangt, los van het uurwerk, het (oude) beeldmerk dat de Nederlandse Spoorwegen tussen 1946 en 1968 voerden.

Van Ravesteyn maakte twee vergelijkbare klokken voor het stationsgebouw van Vlissingen. Ze hangen in de stationshal en in de stationsrestauratie die in 1951 door Van Ravesteyn werden ontworpen.
Ook elders in station Roosendaal treffen we karakteristieke klokken aan. Zij stammen uit de jaren 1905-1907 en herinneren aan het oude door architect George van Heukelom ontworpen station. Deze klokken hangen in de voormalige wachtkamer derde klasse en een in de galerij tussen de stationshal en de visitatieruimte.

Sybold van Ravesteyn

Sybold van Ravesteyn (1889-1983) was architect en meubelontwerper. Hij studeerde civiele techniek aan de Technische Hoogeschool in Delft. In 1912 trad hij in dienst van de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (MESS). In 1921 werd van Ravesteyn architect bij de spoorwegen. Aan het begin van zijn carrière maakte hij functionalistische gebouwen: strak, hoekig en zonder ornamenten of andere ‘opsmuk’. Van zijn vooroorlogse werk zijn vooral zijn seinhuizen bekend. In de loop van de jaren dertig veranderde zijn architectuur. Hij ervoer het functionalisme als te beklemmend en zocht naar een synthese tussen constructie en decoratie. Tijdens een studiereis naar Rome raakte hij geïnspireerd door de architectuur die onder het regime van Mussolini tot stand kwam. Van Ravesteyn stortte zich op ronde vormen, ornamenten en stuurde beeldhouwers aan die onder zijn leiding beelden vervaardigde die prominente plekken kregen binnen zijn architectuur. Tussen 1949 en 1957 ontwierp Van Ravesteyn de wederopbouwstations van Gouda, Roosendaal, Vlissingen, ‘s-Hertogenbosch, Rotterdam Centraal, Rotterdam Hofplein, Hoek van Holland en Nijmegen, inclusief postkantoor en pleinen. Het betrof veelal ontwerpen waarbij hij doorwerkte op de in de oorlog gehavende stationsgebouwen. Voor Rotterdam Centraal ontwierp hij ook de grote verlichte letters op de dakrand, de stationsklok en twee 18 meter hoge vlaggenmasten in de vorm van pylonen op het stationsplein.

Bronnen

Crimson Architectural Historians, Urban Fabric, De collectie bijzondere stationsgebouwen in Nederland, 2009, p. 110.
H. Romers, De spoorwegarchitectuur in Nederland 1841-1938, 1981.
W. van Leeuwen en H. Romers, Een spoor van verbeelding. 150 jaar monumentale kunst en decoratie aan Nederlandse stationsgebouwen, 1988, pp. 121-123.
Dolf Broekhuizen, Cultuurhistorische waardestelling station Roosendaal, 2014.
www.cultureelerfgoed.nl, geraapleegd op 10 september 2018.
www.nicospilt.com, geraapleegd op 10 september 2018.
www.bonas.nl, geraapleegd op 10 september 2018.