Klok met opschriftStation Zandvoort aan Zee

In 1881 werd de spoorlijn van Haarlem naar Zandvoort aangelegd op initiatief van een groep ondernemers. In navolging van het populair geworden zeebaden wilden zij een mondaine badplaats stichten. De comfortabele ontsluiting per trein verbond Zandvoort met Haarlem en Amsterdam. Ook was sprake van directe treindiensten naar Duitsland en Zwitserland. Zandvoort werd een badplaats met internationaal aanzien; eerst geliefd bij de elite en daarna populair bij het brede publiek. 

Het huidige stationsgebouw van Zandvoort aan Zee – destijds Zandvoort Bad geheten – werd in gebruik genomen op 26 juni 1908. Het verving het station Zandvoort Dorp. Het riante stationsgebouw bevat stijlkenmerken van de Hollandse renaissance en de art nouveau. Het beschikt over een bescheiden decoratieprogramma met het thema ‘visserij en zee’. Het stationsontwerp wordt toegeschreven aan D.A.N. van Margadant die als architect werkzaam was bij de Hollandse IJzeren Spoorwegmaatschappij (HIJSM). 

Uurwerk

In de stationshal hangt een stationsklok met een uurwerkomlijsting, uitgevoerd als terracotta reliëf. Het is gemaakt door Willem Brouwer: een keramist en beeldhouwer. Op de wijzerplaat staat de tekst “Beidt Uw Tijd” en de datering 1908. Links staat Ao (anno) en rechts 08. Verder heeft de klok eenvoudige decoratie. In kleine letters onderaan staat de naam van de aardewerkfabriek waar de omlijsting gemaakt is: N.V. fabriek van Brouwer’s / Leiderdorp Aardewerk Holland.

Willem Coenraad Brouwer (1877-1933) volgde de Teekenschool in Leiden. Hij werkte enige tijd bij aardewerkfabrieken Goedewaagen en sloot zich aan bij het kunstnijverheidsatelier ’t Binnenhuis. Hij werkte onder meer aan de decoratie van het Vredespaleis in Den Haag. In 1901 richtte hij zijn eigen aardewerkfabriek op in Leiderdorp. Hij leverde vergelijkbare klokken voor de stations van Eindhoven (afgebroken) en Weert. Na zijn overlijden zetten zijn zoons de fabriek voort, tot 1956.

 

Bronnen

W. van Leeuwen en H. Romers, Een spoor van verbeelding. 150 jaar monumentale kunst en decoratie aan Nederlandse stationsgebouwen, 1988, pp. 134-135.
H. Romers, De spoorwegarchitectuur in Nederland 1841-1938, Zutphen 1981.
Algemeen Handelsblad, 24 juni 1908. 
De Telegraaf, 20 maart 1909.
www.capriolus.nl op 3 september 2018.
SteenhuisMeurs, Cultuurhistorische waardestelling station Zandvoort aan Zee, 2013.