Huis van ReizenStation Ommen

Op een verlaten baanvak, enkele honderden meters ten westen van station Ommen, staat een kunstwerk van Rien Monshouwer. Het werk is alleen vanuit de trein te zien. Op een kleine spoortrolly staan de ribben van een wit huisje. Aan de korte zijden is het voorzien van stalen deuren. Het huis oogt open en gesloten tegelijk. Het kunstwerk drukt een verlangen naar ‘thuis zijn’ uit: een herken-baar gevoel voor reizigers die (ver) van huis zijn. Op het spoor bij Lommel in België maakte Monshouwer een vergelijkbaar werk.

Het werk maakt deel uit van het omvangrijke kunstprogramma Kunstlijn.

Rien Monshouwer (1947) kreeg lessen in teken-, schilder- en filmkunst aan de Vrije Academie in Den Haag. Hij was 20 jaar docent monumentale kunst aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kun-sten in Den Haag. Hij werkt met diverse technieken. Zo maakt hij installaties en sculpturen in de openbare ruimte (van permanente en tijdelijke aard), schilderijen, tekeningen en fotografie. Monshouwers werk was te zien op veel tentoonstellingen en solotentoonstellingen. In Den Haag staat het kunstwerk Beeld uit 1993. Het is onderdeel van het Haagse Sokkelproject: vijftig kunstwerken op identieke sokkels, ontworpen door Peter Struycken, verspreid door de stad. Met zijn (tijdelijke) installaties reageert Monshouwer vaak op de ruimtelijke context. Hij werkt het liefst met gewone materialen zoals stoelen, banken, balken en lijmklemmen. Hiermee benadrukt hij het tijdelijke karakter van de constellatie en de betekenis van de onderdelen in relatie tot het geheel. 

Kunstlijn, kunstwegen

In 1989 startte NS, die dat jaar het 150-jarig bestaan van het Nederlandse spoor vierde, een samen-werkingsverband met de Stichting Beeldenroute Overijssel en de Tentoonstellingsdienst Overijssel. Er werd een kunstroute ingericht met kunstwerken op en rond stations langs de spoorlijn Zwolle-Emmen. Aanvankelijk kreeg het initiatief de naam Kunstlijn. Het project werd aangekondigd als ‘het meest langgerekte openlucht-kunstmuseum’. De kunst die in en rond de elf stations tussen Zwolle en Emmen werd gerealiseerd diende onder meer het kunsttoerisme per trein te bevorderen. 

Bij station Ommen zijn nog twee werken gerealiseerd: Mobiles van Alwie Oude Aarninkhof en Taxonomy applied #2 van Joseph Kosuth. Rondom de stations Zwolle, Dalfsen, Mariënberg, Hardenberg en Gramsbergen zijn kunstwerken te vinden van David Kessler, Jan van Munster, Bas Maters, Ge-rard Merz, Lawrence Weiner, Nan Hoover, Tine van de Weyer en Braco Dimitrijević.

In 2000 werd Kunstlijn voortgezet in het project Kunstwegen. Kunstwegen strekt zich uit van Zwolle tot Nordhorn, Duitsland. Stichting Kunstwegen sloot een Europees samenwerkingsverband met Duit-se overheden en culturele instellingen. Inmiddels maken aan Nederlandse zijde ruim 75 kunstwerken onderdeel uit van de 132 kilometer lange route. Nog altijd wordt de route uitgebreid met nieuwe aanwinsten en initiatieven. In Gramsbergen is een informatiecentrum gevestigd.

Bronnen

www.kunstwegen.eu
H. Meutgeert, ‘Beelden vanuit de trein’, Leidsch Dagblad, 22 juni 1989.
De Volkskrant, 21 juni 1989.
D. Pieters, ‘Kunsttoerist dwalend langs het spoor. Manifestatie: Kunstlijn Zwolle-Emmen‘, NRC, 5 juli 1991.
www.dhaps.org
www.rienmonshouwer.nlg
www.stroom.nlg
www.vimeo.com/218516760g