Het KoninkrijkStation Amsterdam Centraal

De toegang tot het koninklijk paviljoen is vormgegeven middels een escallier d’honneur: een staatsietrap in een rijk versierd trappenhuis. Aan de zuidwand, tussen de lancetramen, is een wandschildering van drie mensfiguren. Ze verbeelden de toenmalige drie delen van het Koninkrijk der Nederlanden. De figuren staan op voetstukken met opschriften: “OOST-INDIË” “NEDERLAND” en “WEST-INDIË”. 

Links staat een vrouw in een gebatikt gewaad. Ze presenteert een gevlochten schaal waarin exotische vruchten liggen. Ze is blootsvoets. Haar kapsel is in een wrong opgestoken. Op de achtergrond zien we tropische plantenbegroeiing. 
Rechts staat een man in een lendendoek, eveneens blootsvoets. Hij draagt een hoofdtooi van veren of bladeren. Zijn rechterhand rust in zijn zij. Op zijn linkerhand draagt hij een haan. Ook hier zijn op de achtergrond tropische planten te zien. 
In het midden staat een vrouw met helm en kuras. Het is de Nederlandse maagd. Haar linkerhand rust op een wapenschild met het Rijkswapen. In haar rechterhand houdt zij een lans met een gekromde speerpunt. Zij draagt schoeisel. Op de achtergrond zijn oranjetakken met sinaasappels die verwijzen naar de naam van het Koningshuis. 

Deze schildering werd bij oplevering van het station op de wand aangebracht. De schilderingen werden ontworpen door de Oostenrijkse schilder Georg Sturm (1855-1923). Op aanwijzing van Pierre Cuypers koos hij de kleuren en maakte hij de kartons die als voorbeeld dienden voor de daadwerkelijke realisatie. De gouaches bevinden zich in het Cuypershuis in Roermond. De schilderingen werden aangebracht door decoratieschilders van het atelier van Gerrit Hendrik Heinen (1851-1930). 

 

 

 

Bronnen

www.rkd.nl
W.R.F. van Leeuwen en H. Romers, Een spoor van verbeelding. 150 jaar monumentale kunst en decoratie aan Nederlandse stationsgebouwen, 1988, pp. 18-27, 80-90.
T. Honing (samenst.) en R. Nolet (red.), Koninklijke wachtkamers.
Een reis door de tijd. Royal waiting rooms. A journey through time, 2013, pp. 18-25.
H. Romers, Spoorwegarchitectuur in Nederland 1841-1938, 1981, pp. 101-110.
www.koninklijkewachtkamers.ns.nl 
www.at5.nl
De Sluitsteen, Jaarboek, 14 (1998) pp. 52-60.
‘Het Centraal Station’, Algemeen Handelsblad. Nieuwe Amsterdamsche Courant, 12 oktober 1889.
A. Oxenaar, Centraal Station. Het paleis voor de reiziger, 1989.
TAK architecten, Cultuurhistorische waardestelling station Amsterdam Centraal, 2015.