# Zonder titel


## Bijzonderheden

**Thema:** Herdenken
**Kunstenaar:** [Hans Bayens](https://www.spoorbeeld.nl/persoon/hans-bayens)
**Onderwerp:** Thorbecke herdenken als geboren Zwollenaar
**Materiaal/techniek:** brons
**Locatie:** [Zwolle](https://www.spoorbeeld.nl/databank/zwolle)
**Afmetingen in cm:** bij benadering: hoogte standbeeld 200 cm en hoogte sokkel: 150 cm
**Jaartal:** 1992
**Locatie gebied:** Stationsomgeving

## Beschrijving

Waarom kreeg Zwolle pas in 1992 een standbeeld van Johan Rudolf Thorbecke (1798-1872), de liberale staatsman die nota bene in Zwolle geboren was, terwijl in Amsterdam al gelijk na zijn dood - als eerste politicus voor wie dat gebeurde - in 1872 een standbeeld werd opgericht? En niet voor niets, immers hij was een van de grondleggers van de Nederlandse Grondwet en zorgde er bovendien voor dat de beoordeling van kunst niet langer door de overheid gebeurde.

Het antwoord blijft een raadsel. In ieder geval werd het de Stichting Thorbecke te gortig en gaf beeldhouwer en schilder Hans Bayens in 1991 de opdracht een standbeeld te maken om te schenken aan de stad Zwolle. Het kwam in 1992 terecht op de rotonde voor het station, waar het kunstwerk vanwege herinrichting van het stationsplein en de aanleg van de ondergrondse fietsenstalling in 2019 tijdelijk werd verwijderd en na twee jaar weer herplaatst, naast een grote vijver en pal voor het station. In deze groene autoluwe omgeving komt het kunstwerk beter dan ooit tot zijn recht als iconisch visitekaartje voor de stad waarbij het station zich ontwikkelt als verbindende schakel tussen het centrum en de uitbreiding richting de IJssel.

In lange jas gehuld, met de armen over elkaar heen en in de ene hand een rol papier, tuurt hij pontificaal en zichtbaar peinzend over de Zwollenaren en de reizigers heen, richting het centrum (het bronzen beeld is twee meter hoog en staat op een sokkel van anderhalve meter). Anders dan de klassieke ferme Thorbecke in Amsterdam, geeft de impressionistische toets-stijl van Hans Bayens een romantische gloed, vergelijkbaar met het Multatuli beeld dat hij maakte voor de gemeente Amsterdam.

In stijl en uitvoering is het kunstwerk een mooie aanvulling op de ‘collectie’ van station Zwolle met vooral veel ‘onzichtbare’ kunstwerken, verhuld en verscholen zoals de Energiesculptuur van de recent overleden Jan van Münster in het timpaan aan de gevel, of de geïntegreerde gevelornamenten en de lichtlijn in de kap aan de perronzijde van David Kessler, getiteld De Onzichtbare Vorm. Met de kunstroute Portal richting het centrum (een reeks kunstwerken: Tijdtunnel, Swol en blauwe lijn), de tijdelijke muurschildering van Peeta op de blinde wand van de parkeergarage en het geplande Engelenpad (een kunstroute van het station via de Passerelle richting de IJssel) is station Zwolle inmiddels uitgegroeid tot een levendig openluchtmuseum, dat verder reikt dan het stationsgebied.

## Hans Bayens

Hans Bayens (1924-2003) werd geboren in België. Hij verhuisde als kind met zijn Nederlandse ouders naar Amsterdam om zijn opleiding aan het Hoger Instituut voor Schone Kunsten in Antwerpen te volgen. Na enige tijd in Parijs gewerkt te hebben vestigde hij zich in 1952 in Amsterdam, waar hij zijn weg als realistisch schilder en beeldhouwer aanvankelijk moeilijk kon vinden in een door Cobra overheerst kunstklimaat met de vooruitstrevende Willem Sandberg aan het roer in het stedelijk Museum. Hij vond zijn weg binnen de na-oorlogse monumentale wandkunst. Hij maakte grote muurschilderingen in scholen en fabrieken en ontwierp wandtapijten voor o.a. de Nederlandse Staatsmijnen (nu DSM). Hij werd ook wel de beeldhouwer van de Nederlandse literatuur genoemd; hij maakte beelden van Nescio’s ‘Titaantjes’, Theo Thijssen en Kees de Jongen, Multatuli en Herman Gorter. Zijn werk wordt als ‘post-impressionistisch’ of ‘laat¬ impressionistisch’ gekarakteriseerd. Een kopie van het hoofd van het standbeeld in Zwolle werd in 1996 bij gezet in de portretten reeks van de Tweede Kamer. Ook zijn er enkele kleine replica’s van in omloop.

## Meer weten over kunst op het station?

Dit kunstwerk maakt deel uit van de rijke collectie spoorwegkunst in Nederland. Deze collectie vertelt verhalen over reizen, wachten, ontmoeten en afscheid nemen — thema’s die centraal staan in de spoorkunst. Lees meer over deze thema’s in het artikel ‘[Ontdek de kunstcollectie op stations](https://www.spoorbeeld.nl/inspiratie/ontdek-de-kunstcollectie-op-stations)’. Bekijk ook andere kunstwerken op stations in de collectie, of ontdek het volledige overzicht in de databank van Spoorbeeld.

## Bron

https://hansbayens.wordpress.com
https://vanberkelbeelden.pictures/beeldhouwers/a-i/hans-bayens/thorbecke-zwolle/ 
Schoonheid, welzijn, kwaliteit: kunstbeleid en verantwoording na 1945, Warna Oosterbaan Martinius, uitgeverij Schwartz, 1990, ISBN 9061791464, 9789061791461


## Wijzigingsgeschiedenis van deze pagina

- 09-07-2026 — Kunstwerkartikel aangemaakt
- 09-07-2026 — Kunstwerkartikel aangemaakt