Overslaan en naar de inhoud gaan
Kunstwerk

Tristan Gong

Tristan Gong1

Bijzonderheden

Thema Reizen Kunstenaar
Sarah van Sonsbeeck
Onderwerp
Zuurstofflessen en een hamer die dienstdoet als gong
Kunstvorm
Beeldhouwkunst
Materiaal/techniek
zuurstoffles, hamer, staal, brons en hout
Locatie Jaartal
Station Utrecht Centraal is een uitzonderlijk kunstwerk rijker. Op het balkon van de stationshal, bereikbaar via de centrale trap, hangen drie ‘zuurstoflessen’ in een stalen frame, waarvan er één afkomstig is van het meest onbereikbare eiland in de wereld, Tristan da Cunha. De andere twee zijn replica’s van de eerste. Wat doen deze flessen hier?

Kunstenaar Sarah van Sonsbeeck onderzoekt met haar werk het thema ‘stilte’. Hiervoor reisde ze in 2016 voor het eerst af naar dit vulkaaneiland, midden in de Atlantische Oceaan, tussen Kaapstad en Zuid-Amerika. Slechts één schip per maand meert aan, vliegtuigen kunnen er niet landen en bezoekers zijn overwegend onderzoekers. Sarah van Sonsbeeck ontdekte dat - vanwege het overwegend onstuimige weer - op het eiland maar een paar dagen per week gevist kan worden. Weermannen bepalen welke dagen dat zijn en luiden dan een gong in de vorm van een zuurstoffles met een hamer. Sarah van Sonsbeeck doopte de gong om tot symbool van het eiland en van de vindingrijkheid van de eilanders.

Dit kunstwerk is een schenking van het JCArt Fund dat als doel heeft om werk van jonge kunstenaars te tonen in publieke ruimtes. De kunstenaar had haar oog op station Utrecht Centraal laten vallen om zo het kloppend hart van het Nederlandse spoor te verbinden met een van de minst bereikbare plekken op de aarde.

Het kunstwerk vraagt aandacht voor stilte en bezinning op een van de drukste plekken van Nederland. Met uitzicht over het spoor en de aankomende en vertrekkende treinen, kun je je er terugtrekken en zitten op de poefjes van het station, of de gong omhelzen, de stilte omarmen.

Het kunstwerk behelst meer dan alleen de drie objecten: bij iedere zuurstoffles hoort een hamer. Eén ervan hangt in een nis bij het kunstwerk. De andere twee hamers zijn in bewaring bij NS. Hiermee zal ook op Utrecht Centraal de gong geluid worden; een keer per jaar worden het meest afgelegen eiland en het drukste station van Nederland met elkaar verbonden door het gelijktijdig luiden van de gong. Daarvoor wordt een live-verbinding gemaakt tussen Utrecht Centraal en Tristan. En op initiatief van de kunstenaar vinden uitwisselingen plaats tussen beide plekken, bijvoorbeeld door een brief of gedicht, een tekening, video of een performance. Hiervoor worden zowel de inwoners van Tristan da Cunha, als reizigers, medewerkers en omwonenden van Utrecht Centraal uitgenodigd. Onderliggende drijfveer is het activeren van gemeenschapszin dat in Tristan van nature aanwezig is omdat de eilanders alleen samen in staat zijn te (over)leven.

Sarah van Sonsbeeck 

Sarah van Sonsbeeck (Utrecht, 1976) woont en werkt in Amsterdam. Ze studeerde architectuur aan de TU Delft (MA), deed vervolgens een bachelor visuele kunst aan de Gerrit Rietveld Academie en was één van de residenten van de Rijksakademie van Beeldende Kunsten te Amsterdam. Haar werk was te zien op groepstentoonstellingen bij verschillende culturele instellingen en musea in Nederland, waaronder Galerie Annet Gelink, Amsterdam (2017 & 2013); Boijmans van Beuningen, Rotterdam (2013); Van Abbemuseum, Eindhoven (2012); Museum Abteiberg, Mönchengladbach (2011). Centraal Museum in Utrecht kocht werk van haar aan.

Meer weten over kunst op het station?

Dit kunstwerk maakt deel uit van de rijke collectie spoorwegkunst in Nederland. Deze collectie vertelt verhalen over reizen, wachten, ontmoeten en afscheid nemen — thema’s die centraal staan in de spoorkunst. Lees meer over deze thema’s in het artikel ‘Ontdek de kunstcollectie op stations’.
Bekijk ook andere kunstwerken op stations in de collectie, of ontdek het volledige overzicht in de databank van Spoorbeeld.

Even geduld aub, u wordt doorgestuurd naar de beeldenbank