---
json_ld: {"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/#organization","name":"Bureau Spoorbouwmeester","url":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl","email":"info@spoorbouwmeester.nl","logo":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/themes\/cinnamon\/templates\/patterns\/01_atoms\/logo\/images\/logo.svg","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Moreelsepark 3","postalCode":"3511 EP","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"},"sameAs":["https:\/\/www.linkedin.com\/company\/bureau-spoorbouwmeester"],"location":{"@type":"Place","name":"Bureau Spoorbouwmeester","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Moreelsepark 3","postalCode":"3511 EP","addressLocality":"Utrecht","addressCountry":"NL"},"geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"52.08723790770543","longitude":"5.115013425024958"}}},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/#website","name":"Spoorbeeld","url":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl","inLanguage":"nl-NL","publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/#organization"},"potentialAction":{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/zoeken?term={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}},{"@type":"VisualArtwork","@id":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/databank\/de-reizigster#work","name":"De Reizigster","url":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/databank\/de-reizigster","creator":{"@type":"Person","name":"Hans Bayens"},"dateCreated":"1984-01-01","artMedium":"brons","about":"bronzen beeld van vrouwenfiguur op sokkel","contentLocation":{"@type":"Place","name":"Heerlen"},"dateModified":"2026-10-01T12:06:59+02:00","inLanguage":"nl-NL","isPartOf":{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/#website"}},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/databank\/de-reizigster.md#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Databank","item":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/databank"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"De-reizigster.md","item":"https:\/\/www.spoorbeeld.nl\/databank\/de-reizigster.md"}]}]}
---
# De Reizigster

![De Reizigster station Heerlen](https://www.spoorbeeld.nl/sites/default/files/2026-10/Marc%20Ploum.jpg)


## Bijzonderheden

**Thema:** Reizen
**Kunstenaar:** [Hans Bayens](https://www.spoorbeeld.nl/persoon/hans-bayens)
**Onderwerp:** bronzen beeld van vrouwenfiguur op sokkel
**Kunstvorm:** Beeldhouwkunst
**Materiaal/techniek:** brons
**Locatie:** [Heerlen](https://www.spoorbeeld.nl/databank/heerlen)
**Jaartal:** 1984
**Locatie gebied:** Stationshal

## Beschrijving

Het komt zelden voor dat van een kunstwerk in de openbare ruimte zo wordt gehouden als van De Reizigster op Station Heerlen. Zo kopte de lokale krant De Limburger op 28 juli 2026: “Na jaren in de schaduw staat De Reizigster weer in het volle zicht: vergeten stationsbeeld keert terug in de schijnwerpers.” De Reizigster zit diep in de genen van de inwoners van deze stad; met zijn bewogen geschiedenis van mijnwerkers, verpaupering en overlast, fungeerde het als liefelijk boegbeeld van veiligheid en onschuld.

De recente herplaatsing van De Reizigster blijkt het ongeplande sluitstuk van de jarenlange herinrichting (2012-2019) van wat nu het Maankwartier heet. Oorspronkelijk stond het beeld boven aan de trappen van het kantoorgebouw De Hoppenhof, langs de Spoorsingel, dat toegang bood naar de eronder gelegen reizigerstunnel en stationshal. Vanaf die plek keek de in brons gegoten vrouw recht op de trappen en de voormalige stationstunnel. Bezoekers konden letterlijk en figuurlijk niet om haar heen om bij de treinen en bussen te komen. Het eigenlijke treinstation van Heerlen was een bovengronds gebouw. Beide gebouwen werden respectievelijk rond 1977 en 1984 ontworpen door architect J. Bak. Later werd dit stationsgebouw in het ontwerp van Michiel Huisman volledig geïntegreerd in het paleisachtige witgepleisterde Maankwartier. Nu is het zo thematisch met de stationsomgeving verbonden beeld van de jonge reizigster weer te bewonderen bij de entree van de hal van dit station.

De staande jonge vrouw die een boek lijkt te lezen - of zoekt ze in het spoorboekje naar de volgende trein? - is iets meer dan de helft van levensgroot. Een met het beeld mee gegoten ondergrond - met daarin de naam van de kunstenaar gekerfd: H. Bayens - vormt de overgang tussen beeld en een meter hoge sokkel (vermoedelijk niet de originele sokkel die uitgevoerd was in mat zwartgrijs natuursteen). Omdat je als voorbijganger vanzelf iets omhoog kijkt om haar gezicht te kunnen zien, oogt het beeld ondanks het kleine formaat, toch monumentaal. Het ritme van de voor de kunstenaar typerende impressionistische toetsstijl, het zwart-groene patina en matte oppervlak dragen bij aan zowel een serene en tijdloze als levendige uitstraling van de jonge vrouw.

Dat dit beeld wellicht voor velen als steun en toeverlaat fungeerde in barre tijden blijkt uit een verslag van een bewoonster wanneer zij terugkijkt op de jaren ’90: “Een lieflijk beeld dat veel ellende heeft gezien. Het ging destijds ontzettend slecht met Heerlen. Toen ik als kind met mijn moeder door de tunnel liep, zei ze altijd: ‘Hand vast, niet loslaten en doorlopen!’. Als ik dan de trappen van het station omhoog liep, dan liep ik haar tegemoet. Ik dacht dan altijd: ‘Ik ben weer veilig boven. Ik ben weer veilig de tunnel uit. Daar is ze!’. Het beeld straalde voor mij een gevoel van veiligheid uit. Het heeft iets liefs en onschuldigs. Het contrast was erg groot tussen het lieflijke beeld en de ontzettend ellendige plek.”

Hans Bayens stond bekend om zijn schrijversportretten; maar bovenal portretteerde hij het gewone leven; geen staatsman of beroemde schrijver maar een meisje dat op het punt staat naar het toilet te gaan, een vrijend paar, schaftende arbeiders, een meisje op een pony. Het is aan het werk af te zien dat hij zich verdiepte in zijn onderwerpen. Hij maakte veel voorstudies, in klei of was. De directheid van dat moment - en het plezier dat hij daaraan beleefde - achtte hij van groot belang voor de kwaliteit van werken en dat is terug te zien in het eindresultaat. Het ging hem er om "kunst te maken die toont hoe grandioos de mens kan zijn, of hoe afschuwelijk, dat tilt de mens op, reikt een spiegel aan.”

De rugzak hangt achteloos over haar schouder. Ze ziet er verzorgd uit, met een grove sjaal om haar nek, een driekwart wijdvallende rok, een korte trui of vest en het lange haar opgestoken in een staart. Om het gewicht van de rugzak comfortabel te dragen in stand, leunt ze op haar rechterbeen met de voeten op schouderbreedte en de linkervoet naar buiten wijzend; een houding die ervoor zorgt dat de lijn die de heupen met elkaar verbindt niet parallel aan de vloer staat, maar iets schuin. Terwijl ze staat te wachten leest ze geconcentreerd alsof niets haar kan verstoren. Onder aan de rugzak is een opgerold slaapmatje te zien en bungelt een waterfles.

Dit kunstwerk is een ode aan de vrijheid van reizen, toen de interrailkaart nog hét middel was om na je middelbare school het avontuur tegemoet te gaan (kan nog steeds!) en de mobiele telefoon nog niet bestond, laat staan dat je ouders konden zien waar je uithing. Ze is klaar voor de reis, op weg om Europa te verkennen, Heerlen in de vaart der volken!

## Hans Bayens

Hans Bayens (1924-2003) werd geboren in België. Hij verhuisde als kind met zijn Nederlandse ouders naar Amsterdam om zijn opleiding aan het Hoger Instituut voor Schone Kunsten in Antwerpen te volgen. Na enige tijd in Parijs gewerkt te hebben vestigde hij zich in 1952 in Amsterdam, waar hij zijn weg als realistisch schilder en beeldhouwer aanvankelijk moeilijk kon vinden in een door Cobra overheerst kunstklimaat. De opkomst van de naoorlogse monumentale wandkunst bood hem uitkomst. Hij maakte grote muurschilderingen in scholen en fabrieken en ontwierp wandtapijten voor o.a. de Nederlandse Staatsmijnen (nu DSM). Hij werd ook wel de beeldhouwer van de Nederlandse literatuur genoemd; hij maakte beelden in de openbare ruimte van Nescio’s ‘Titaantjes’, Theo Thijssen en Kees de Jongen, Multatuli en Herman Gorter. Voor het stationsplein in Zwolle maakte Hans Bayens in 1992 een twee meter hoog beeld van Thorbecke. Zijn werk wordt als ‘post-impressionistisch’ of ‘laat¬-impressionistisch’ gekarakteriseerd. Naar aanleiding van zijn 100e geboortedag bracht Museum Beelden aan Zee in 2024 een eerbetoon aan de kunstenaar met een overzicht van zijn werk

## Meer weten over kunst op het station?

Dit kunstwerk maakt deel uit van de rijke collectie spoorwegkunst in Nederland. Deze collectie vertelt verhalen over reizen, wachten, ontmoeten en afscheid nemen — thema’s die centraal staan in de spoorkunst. Lees meer over deze thema’s in het artikel ‘[Ontdek de kunstcollectie op stations](https://www.spoorbeeld.nl/inspiratie/ontdek-de-kunstcollectie-op-stations)’. Bekijk ook andere kunstwerken op stations in de collectie, of ontdek het volledige overzicht in de databank van Spoorbeeld.

## Afbeeldingen

![De Reizigster station Heerlen](https://www.spoorbeeld.nl/sites/default/files/styles/large/public/2026-10/Carole%20Meijers%20Fotografie.jpg?itok=XKQRD2_4)

## Bron

-    https://hansbayens.wordpress.com
-    https://www.beeldenaanzee.nl/tentoonstellingen/hans-bayens
-    https://stadswandelingheerlen.nl/interview-heerlen-laat-los/
-    https://www.limburger.nl/regio/heerlen/na-jaren-in-de-schaduw-staat-de-reizigster-weer-in-het-volle-zicht-vergeten-stationsbeeld-keert-terug-in-de-schijnwerpers/158952289.html


## Wijzigingsgeschiedenis van deze pagina

- 01-10-2026 — Kunstwerkartikel aangemaakt