Opgebroken logo

Kunst op Nederlandse stations

Collectie van ruim 300 kunstwerken

Stations en hun omgeving zitten vol bijzondere kunst. Op initiatief van NS, ProRail en Bureau Spoor­bouwmeester zijn ruim 300 kunstwerken in en rond de stations geïnventariseerd en beschreven. De collectie bestaat uit een bonte mix van allerlei kunstwerken, van pastel schilderijen  en kleurig glas-in-lood tot moderne lichtkunst. Wat de werken verbindt, is dat ze de reiservaring versterken en veraangenamen met verbeelding, inspiratie en humor. 

Wie goed kijkt, ziet steeds meer en blijft zich verrassen. Het leuke is: dit ‘museum van het spoor’ is voor iedereen toegankelijk. Al die kunstwerken zijn natuurlijk het best te bekijken op de stations, maar vanaf donderdag 23 mei om 14:00 uur staan alle werken ook met een uitgebreide omschrijving op kunst-op-nederlandse-stations.nl. Daarnaast ligt vanaf woensdag 29 mei Kunst op Nederlandse Stations in de boekwinkel.  Behalve een overzicht van de collectie  wordt in dit boek  ingegaan op de achtergronden van de collectie en de zes karakteristieke thema’s. 

Al vanaf de bouw van het allereerste station wordt kunst gebruikt om de ervaring van reizigers te verrijken. Evelien de Munck Mortier, kunstcommissielid van Bureau Spoor­bouwmeester, vertelt: “Deze collectie is nauw verbonden met thematiek van de reis en de publieke waarde van het station. Veel kunstwerken laten zien hoe in verschillende tijden werd nagedacht over het reizen. Ze vertellen het verhaal over de wereld van het spoor en laten zien dat stations publieke plekken van betekenis zijn. Het is steeds de bedoeling van de makers geweest dat de kunst zou bijdragen aan de ervaring van de reizigers en bezoekers; om het reisplezier te versterken, om het wachten te veraangenamen, om speciale plekken in en rond het station te verbijzonderen. Bovendien is deze collectie altijd toegankelijk voor iedereen.” Interessant is ook dat de collectie vele opdrachtgevers heeft. Diverse partijen droegen eraan bij: gemeenten, particulieren, bedrijven en vervoerders. “Een bedrijfscollectie is het dus niet”, zegt de Munck Mortier. 

Zes highlights

Opvallend zijn de zes thema’s die als rode draden door de collectie lopen: spoorambacht, reizen, interactie, herdenken, plek en verbinden. Zij geven de collectie een heel eigen identiteit. Neem het werk Roem van het Spoor van Matthias Noppeney op Amsterdam Centraal dat een viering is van het spoorambacht of de Akka van Kebnekaise van kunstenaar Herman Lamers bij station Twello die ‘de reis’ verbeeldt. Verder is de Phoenix van Willem Reijers bij station Arnhem een mooi voorbeeld van ‘herdenken’ en illustreert het Lint van Arno Hamelberg het thema ‘plek’. De thema’s ‘interactie’ en ‘verbinden’ keren duidelijk terug in respectievelijk de Sunny Cloud van John Körmeling onder andere op station Den Haag Centraal en de wandschilderingen van Peter Alma op station Amsterdam Amstel. 

Kunst op Nederlandse Stations (ISBN 978 90 6868 788 0) is vanaf 29 mei verkrijgbaar in de boekhandel voor 24,95 euro. Ga voor meer informatie naar kunst-op-nederlandse-stations.nl.