Op veel plaatsen langs het spoor, vooral in de buurt van grote en middelgrote stations, liggen emplacementen. Sommige zijn nog volop in gebruik, andere liggen er verlaten bij of zijn geheel of gedeeltelijk ontmanteld. De emplacementen die nog in gebruik zijn, vormen de werklandschappen van het spoor. Ze geven inzicht in de dynamiek van het spoorbedrijf die zowel vanuit de trein als vanuit het omliggende landschap ervaarbaar is. Ook de verlaten emplacementen dragen bij aan de (reis)beleving. Melancholie en romantiek komen hier niet zelden samen. Daarnaast beschikken verlaten emplacementen vaak over hoge ecologische waarden. Het geheel aan spoorbermen in Nederland kan als de grootste ecologische structuur van het land worden beschouwd. Hoewel de verleiding vaak groot is om in onbruik geraakte emplacementen een nieuwe rendabele functie te geven, kan ook overwogen worden om in samenwerking met overheden en andere partijen een stuk spoorhistorie te behouden. Ook een gemengde ontwikkeling is denkbaar waarbij het bestaande karakter – de melancholie en de romantiek – uitgangspunt is.
Visie
Visie op emplacementen