Abstracte compositieStation Bergen op Zoom

Het huidige station van Bergen op Zoom stamt uit 1971. Op de voorgevel bevindt zich een abstract, kleurrijk en robuust wandkunstwerk van Jan Dijker dat na de oplevering werd aangebracht. Uitzonderingen daargelaten, was abstracte kunst binnen de spoorwegen tot in de jaren ‘70 niet gebruikelijk. Kunst was voornamelijk figuratief en had een herkenbare ‘spoorse’ thematiek. In die zin staat het werk van Dijker voor een omslag.

De kunstenaar combineerde verschillende materialen en technieken. Delen van het reliëf zijn gemaakt van geschilderd beton. In sommige vlakken is grind verwerkt of mozaïeken van gebroken tegels. Het beton is roestbruin geschilderd. Het mozaïek beslaat drie panelen die duidelijk onderling samenhang vertonen. Een klein deel van het mozaïek zet zich voort op de zijwand van het stationsgebouw. Het werk geeft een extra dimensie aan de voorgevel van het uit twee verdiepingen bestaande stationsgebouw. De verdieping lijkt te rusten op de vormen die Dijker op de wand aangebracht. Dit effect wordt versterkt door de diepteverschillen in het reliëf.

Het kunstwerk werd gemaakt in opdracht van NS, als onderdeel van de stationsbouw.

Jan Dijker

Jan Dijker (1913-1993) studeerde aan de Rijksacademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Bij de afdeling Monumentale kunst kreeg hij les van Heinrich Campendonk (1889-1957).  Naast zijn werk als kunstenaar, was Dijker lange tijd als docent verbonden aan de Katholieke Leergangen Tilburg. Hij maakte glaskunst, wandtapijten, mozaïeken, wandschilderingen en sgraffiti. Elders in Bergen op Zoom maakte hij in 1964 de ramen van de moderne kerk van de Goddelijke Voorzienigheid. Deze ramen beschouwde hij als het hoogtepunt van zijn oeuvre. Ze zijn bijna allemaal verloren gegaan bij de sloop van de kerk in 2016.

Bronnen

Crimson Architectural Historians, Urban Fabric, De collectie bijzondere stationsgebouwen in Nederland, Rotterdam, 2009, p. 79.
www.stichtingjandijker.nl, geraadpleegd op 14 november 2018.